logo

Europees hout

Buxus

Buxus ruw Buxus gereed

Botanische naam: Buxus sempervirens. In de volksmond ook wel palmhout genoemd, hoewel buxus niets te maken heeft met het hout van de palmboom. Het hout komt voor in de Pyreneeën, Engeland, Turkije en ook in Klein-Azië. Ik gebruik het vaakst hout uit de Pyreneeën. Het hout is zeer taai, fijnnervig, hard en lichtgeel van kleur. Soms komen grijze strepen voor, dit zijn mineralen en die hebben geen enkele invloed op de kwaliteit of de klank.

Van oudsher is dit een veelgebruikte houtsoort voor blokfluiten, maar ook voor hobo's, fluiten en klarinetten. Niet verwonderlijk want de klankeigenschappen zijn subliem en er is geen hout dat prettiger draait dan buxus. Nadeel van buxus is dat het krom kan trekken of ovaal, vooral als het hout steeds aan andere klimaatsomstandigheden wordt blootgesteld. De klankkleur kan worden omschreven als verfijnd, mild-luid en rond.

Esdoorn

Esdoorn ruw Esdoorn gereed

Botanische naam: Aceracea. Bij ons ook wel ahorn genoemd, de Duitse benaming. Dit is een veelvoorkomende houtsoort door heel Europa, Canada en de VS. Binnen de soort zijn verschillende subsoorten: Op de foto staat een gestreepte Europese variant die ook veel wordt gebruikt voor de achterbladen van strijkinstrumenten. Verder ondescheiden we hard maple of rock maple uit Canada die wat harder en roze van kleur is, birds-eye maple met kleine oogjes in de tekening en de blanke Europese esdoorn.

Ook esdoorn is met name in de Renaissance veel gebruikt voor blokfluiten. Makkelijk verkrijgbaar, zeer goed te bewerken en mild maar toch kernachtig van klank is dit ook een uitstekende houtsoort. Minder geschikt voor barokblokfluiten, omdat het daarvoor net iets te zacht klinkt, hoewel voice flutes indien goed gemaakt ook prachtig kunnen klinken in esdoorn. Een bijkomend voordeel is dat esdoorn licht van gewicht is, soms belangrijk voor spelers met een handblessure. Eenmaal droog is het een stabiele houtsoort.

Pruimen/kersen

pruim ruw pruim gereed

Pruimen, kersen en peren komen uit dezelfde familie: de Rosaceae. Wat uiterlijk betreft is pruimen het meest aansprekend: de kleuren kunnen varieren van dieproze tot lichtbruin, meest overheersende kleur is roodbruin. Kersen is iets lichtbruin gestreept. Pruimen is iets harder en zwaarder dan kersen, maar ze liggen zowel qua klank- als bewerkingseigenschappen dicht bij elkaar.

Het kersenhout dat ik gebruik komt bij voorkeur uit Nederland: mijn ervaring is dat dat het dichtst van nerf is en het gladst af te werken is. Dat komt de klank ten goede. Tegenwoordig vinden we nog weinig hoogstamkersen- en pruimenbomen, daardoor is een belangrijke bron van dit charmante hout verloren gegaan.

Ik vind deze twee soorten uitstekend geschikt voor alle typen fluiten, groot, klein, barok en renaissance. De klank zit een beetje in tussen die van buxus en esdoorn, het gewicht is prettig licht, het uiterlijk zeer decoratief en ook hier geldt: mits zorgvuldig gedroogd is het hout stabiel. Met name spelers die een voice flute zoeken die helder klinkt maar niet te zwaar is, raad ik kersen of pruimen aan. Perenhout is wat mij betreft een beetje een buitenbeentje: het ziet er wat saai en grijs uit en is moeilijker tot klinken te brengen. Het wat saaie uiterlijk kan worden verbeterd door het instrument donker te beitsen.

Olijf

Olijf ruw Olijf gereed

Olijfhout (familinaam Olea) neemt een bijzondere plaats in in het houtaanbod. Het is harder dan de meeste andere Europese soorten (op buxus na) en verreweg het moeilijkst te bewerken, omdat het zo grillig en wild is. Dit maakt het hout voor mij tegelijkertijd erg aantrekkelijk, bovendien heeft het een prachtige klank. Bij bewerking kun je duidelijk de zachtzure geur van olijven onderscheiden! De boom vertoont veel draaiingen en kwasten, daardoor is slechts een klein deel van de stam geschikt voor muzielinstrumenten. Op de foto is goed te zien hoe spectaculair olijfhout kan zijn.

De klank is enigszins te vergelijken met die van buxus, maar dit is meteen een 'gevaarlijke' uitspraak omdat de beide soorten duidelijk (letterlijk) voor zich spreken. De overeenkomst is de charme in de klank. Ook olijf leent zich goed om er vele modellen en maten blokfluiten van te maken.

Deutsch | English | Nederlands | Español